Griffierecht en toevoeging bij scheidingsmediation

Veel scheidingsprofessionals begeleiden hun cliënten succesvol door een mediationtraject, om vervolgens bij het indienen van het verzoek bij de rechtbank tegen onverwachte vragen aan te lopen: “Wat kost dit eigenlijk?”, “Krijg ik daar iets van vergoed?”, “En wat is een toevoeging precies?”. Dit artikel zet de hoofdlijnen op een rij — zodat u uw cliënten vooraf helder kunt voorlichten en achteraf geen verrassingen krijgt.

Wanneer is griffierecht aan de orde?

Mediation zelf is een buitengerechtelijk traject; daarvoor wordt geen griffierecht geheven. Zodra de gemaakte afspraken echter aan de rechter worden voorgelegd — bijvoorbeeld via een gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding of een verzoek tot beëindiging van het geregistreerd partnerschap — komt het griffierecht in beeld.

Bij een gemeenschappelijk verzoek geldt één keer het tarief voor verzoekschriften in familiezaken. Bij een eenzijdig verzoek (bijvoorbeeld als één van de partijen alsnog afhaakt) betaalt de verzoekende partij het volledige tarief en kan de verweerder met een eigen tarief worden geconfronteerd.

Tip: controleer de actuele tarieven altijd op rechtspraak.nl. De bedragen worden jaarlijks per 1 januari geïndexeerd.

Verlaagd griffierecht bij een toevoeging

Cliënten met een laag inkomen en weinig vermogen kunnen in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel “toevoeging” genoemd. De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt het verzoek aan de hand van het inkomen en vermogen in het peiljaar (twee jaar vóór het jaar van aanvraag).

Voor cliënten met een toevoeging gelden twee belangrijke financiële voordelen:

Verlaagd griffierecht. De rechtbank brengt een fors lager bedrag in rekening dan het reguliere tarief.
Eigen bijdrage in plaats van uurtarief. De cliënt betaalt geen uurtarief aan zijn advocaat of mediator, maar een inkomensafhankelijke eigen bijdrage aan de Raad.

Belangrijk: het verlaagde griffierecht geldt alleen als de toevoeging is afgegeven vóórdat het verzoek wordt ingediend, of in elk geval voordat de griffier het griffierecht int. Vraag de toevoeging dus tijdig aan en bewaar de afgiftebevestiging zorgvuldig.

De mediationtoevoeging: een aparte regeling

Naast de “gewone” toevoeging voor advocaten bestaat de mediationtoevoeging. Deze is bedoeld voor mediations die worden uitgevoerd door bij de Raad ingeschreven MfN-mediators. Goed om te weten:

De mediationtoevoeging dekt een vast aantal uren mediation; daarboven kan een vervolgtoevoeging worden aangevraagd.
De eigen bijdrage voor een mediationtoevoeging is doorgaans aanzienlijk lager dan die voor een reguliere advocatuurtoevoeging — een sterk argument om mediation actief onder de aandacht te brengen bij cliënten die voor toevoeging in aanmerking komen.
Slaagt de mediation niet en moet de zaak alsnog naar de rechter, dan kan onder voorwaarden alsnog een reguliere toevoeging worden afgegeven aan de procesadvocaat. De mediationtoevoeging blijft dan een afgerond traject.

De inkomens- en vermogensgrens

De Raad voor Rechtsbijstand hanteert harde grenzen voor inkomen en vermogen. Cliënten die net boven de grens zitten, krijgen geen toevoeging — een zogeheten “scheve” situatie die in de praktijk regelmatig speelt. Wijs cliënten in dat geval expliciet op:

De mogelijkheid van een peiljaarverlegging indien hun inkomen recent fors is gedaald (bijvoorbeeld door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, of doordat het wegvallen van een partner het gezinsinkomen halveert).
De optie om alsnog op betalende basis te procederen of mediaten, met een transparant uurtarief en vooraf opgestelde kostenbegroting.

De actuele inkomens- en vermogensgrenzen vindt u op rechtsbijstand.nl.

Wat bespreekt u vooraf met uw cliënt?

Voorkom verrassingen door deze punten standaard op te nemen in uw intake of opdrachtbevestiging:

Griffierecht is een aparte post, los van uw honorarium of de eigen bijdrage. De rechtbank int het bij de verzoekende partij(en); doorgaans neemt de mediator of advocaat dit voor de cliënt op de eindafrekening.
Bij gemeenschappelijk verzoek delen partijen het griffierecht — leg vooraf vast hoe deze kosten worden verdeeld (50/50, naar draagkracht, of door één partij gedragen als onderdeel van het convenant).
Toevoeging aanvragen kost tijd. Reken op enkele weken doorlooptijd. Wacht de afgifte af voordat u het verzoek bij de rechtbank indient, anders mist u het verlaagde tarief.
Toevoeging is geen “gratis scheiding”. De eigen bijdrage en het verlaagde griffierecht blijven voor rekening van de cliënt — wel een fractie van de reguliere kosten, maar geen nul.

Tot slot

Helder communiceren over kosten is een onderschat onderdeel van een mediationtraject. Cliënten die vooraf precies weten wat hen financieel te wachten staat, ronden hun traject vaker met vertrouwen af — en zijn beter te begeleiden in de keuzes die ze onderweg moeten maken.

Met i-docx legt u alle dossiergegevens — inclusief afspraken over de verdeling van proceskosten — gestructureerd vast in het convenant. Probeer het 30 dagen gratis →